' नेपालको राजनीतिक परिदृश्यले पारेको सामाजिक समस्या '

' प्राचीन मन्दिरहरू, सम्पदा स्थलहरू र स्मारकहरू, जुन देशको पहिचान र यसको पर्यटन उद्योग दुवैको लागि महत्त्वपूर्ण थिए, भग्नावशेषमा परिणत भए '

नेपाल अन्डर रुइन्स भन्नाले नेपालले सामना गर्नुपरेका भौतिक, राजनीतिक र सामाजिक–आर्थिक चुनौतीहरू, विशेषगरी २०७२ सालको विनाशकारी भूकम्प र त्यसपछिका शासन र पुनस्र्थापनाका सङ्घर्षहरूलाई जनाउँछ । भूकम्पले ठूलो क्षति पु¥याएको, हजारौंको ज्यान लिएको, लाखौँ विस्थापित भएको र ऐतिहासिक स्थल तथा गाउँहरूलगायत महत्वपूर्ण पूर्वाधारहरू ध्वस्त हुँदा देश अस्तव्यस्त भएको थियो। राजनीतिक अस्थिरता, पुनर्निर्माणको सुस्त प्रयास र व्यापक भ्रष्टाचारका कारण यो त्रासदी झनै चर्कियो, जसले गर्दा पुनस्र्थापनाको बाटो कठिन भयो। -सन्जय सिंजाली मगर
अप्रभावकारी शासन व्यवस्था र अपर्याप्त अन्तर्राष्ट्रिय सहायता समन्वयका कारण नेपालको पुनरुत्थान सुस्त भएको छ । प्रारम्भिक विश्वव्यापी प्रतिक्रियाहरूले राहत प्रदान गरे तापनि दीर्घकालीन पुनरुत्थान परियोजनाहरूमा ढिलाइ भयो, जसले गर्दा धेरै परिवारहरू घरविहीन भए र शिक्षा, स्वास्थ्य सेवा र रोजगारीमा बाधा पुऱ्याउन संघर्ष गरिरहेका थिए। विशेष गरी ग्रामीण क्षेत्रहरू उपेक्षित भएका छन्, अपर्याप्त सडक र सञ्चार सञ्जालले राहतको पहुँचलाई थप जटिल बनाएको छ।

नेपालको राजनीतिक परिदृश्यले पनि जारी कठिनाइहरूमा योगदान पुर् याएको छ। वर्षौंको राजतन्त्र र गृहयुद्धपछि पनि संघीय प्रणालीमा समायोजन भइरहेको मुलुकले नेतृत्व परिवर्तन र प्रभावहीन नीति निर्माण प्रक्रियाले पुनरुत्थानको प्रयासलाई सुस्त बनाएको छ । विभाजित संसद् र कर्मचारीतन्त्रको अक्षमताका कारण बलियो र एकीकृत निर्णय प्रक्रियाको अभाव भएको छ, जसले प्रगतिमा थप ढिलाइ गरेको छ । सांस्कृतिक रूपमा पनि नेपालले ठूलो क्षति बेहोर्नुप¥यो । प्राचीन मन्दिरहरू, सम्पदा स्थलहरू र स्मारकहरू, जुन देशको पहिचान र यसको पर्यटन उद्योग दुवैको लागि महत्त्वपूर्ण थिए, भग्नावशेषमा परिणत भए। यसले गर्दा आर्थिक संघर्ष र रोजगारीका अवसरहरूको अभावका कारण धेरै नेपालीहरू विदेशमा राम्रो सम्भावनाको खोजीमा रहेका छन्। सारांशमा भन्नुपर्दा, नेपाल अन्डर रुइन्सु भन्नाले देशले आफ्नो भौतिक र सामाजिक–राजनीतिक संरचनाको पुनर्निर्माणमा सामना गरिरहेको निरन्तर संघर्ष, सुस्त पुनरुत्थान, अपर्याप्त शासन व्यवस्था र सांस्कृतिक क्षतिलाई जनाउँछ।